Op de wip tussen opwinding en angst
Tijdens risicovol spelen bevinden kinderen zich op de wip. Ze vinden het tegelijk leuk en ook best wel spannend. Wanneer kinderen risicovol spelen, varieert hun welbevinden. Iets doen wat je petje (bijna) te boven gaat, voelt heel bijzonder. Je ervaart verschillende emoties tegelijk.
- De meeste kinderen voelen opwinding wanneer ze iets proberen op de grens van hun mogelijkheden.
- Soms slaat dat om in angst.
Tijdens risicovol spelen zoeken kinderen die mix aan emoties bewust op. Balanceren tussen opwinding en angst is een continue evenwichtsoefening. En bij het goede evenwicht doet een kind waardevolle sleutelervaringen op.
(Opwindende) angst levert dan wel een lage score voor welbevinden op... dit is niet zomaar ‘te vermijden’. Het biedt kansen om angst te ervaren en (mits enige hulp) te overwinnen.
Sleutelervaringen opdoen
Een kind dat risico’s neemt, toont autonomie, lef, ondernemingszin en creativiteit. Het bevindt zich op de grens van zijn mogelijkheden. Nieuwe vaardigheden liggen dan binnen handbereik.
- Als een kind een risico overwint, overwint hij vaak ook zijn angst. Het kind voelt zich competent en krijgt dan zelfvertrouwen. Dat merk je aan de fiere blik, de trotse houding van een kind dat zélf een risico overwon.
- Doet het kind zich pijn, dan heeft hij aan den lijve ondervonden dat hij de situatie of zijn eigen vaardigheden verkeerd ingeschat heeft. Dat motiveert hem om de volgende keer beter op te letten en een nieuwe aanpak te testen. Falen biedt kinderen de kans om te leren omgaan met onaangename emoties die onvermijdelijk ook deel uitmaken van het leven. Zo versterkt hun doorzettingsvermogen en veerkracht. De eigen ervaring van ‘oeps... dat had ik beter niet gedaan...’ zal veel meer impact hebben op een kind dan een waarschuwing of ‘reddingsactie’ door jou.
Elke vorm van risicovol spelen heeft daarnaast een eigen meerwaarde. Maar één ding hebben ze gemeen: kinderen worden risicocompetenter.
Risicocompetent worden
Wie risicocompetent is, kan de mogelijkheden in een risicovolle situatie zien. Hij kan afwegen of hij niet of grensverleggend zal deelnemen aan de situatie of de situatie zal (laten) omvormen tot een meer aanvaardbare situatie.
Hij baseert zich daarbij op een juiste inschatting van zijn eigen vaardigheden en de risico’s in de situatie.
(vrij naar Bertrands et al., 2014)