Toolbox

In ons onderzoeksproject RePLAY Toddler merkten we dat professionals vooral zoeken naar praktische handvatten om risicovol spelen te ondersteunen.

Verschillende vragen komen vaak terug bij kinderbegeleiders van baby's en peuters: 

• Welke risico’s zijn aanvaardbaar in onze speelruimte? 
• Welke voorwerpen zijn er veilig én uitdagend? 
• Wat zeg ik als ik een situatie gevaarlijk vind? 
• Wat doe ik als kinderen een gevaar vormen voor elkaar?
• Moet ik áltijd prioriteit geven aan risicovol spelen?
• Hoe stem ik af met mijn collega’s en met ouders?

Verantwoordelijken vragen hoe ze hun team, met al die diverse medewerkers, meekrijgen in het verhaal over risicovol spelen.

We ontwikkelden daarom een toolbox om professionals te ondersteunen:

• Een draaikalender om kinderbegeleiders te ondersteunen tijdens hun dagelijks werk;
• Een reeks methodieken en bijhorende tools om tijdens teammomenten in te zetten op risicovol spelen.

De toolbox is gelinkt aan MeMoQ, het kwaliteitskader voor de Vlaamse kinderopvang van baby's en peuters.

Hoe ondersteun je risicovol spelen in een groep van 16 baby's en peuters die niet de jouwe zijn... en wiens ouders straks aan jouw deur staan? Slik! Welkom in de schoenen van de kinderbegeleider.

Kinderbegeleiders hebben de eer om jonge kinderen te ondersteunen in hun ontwikkeling. Dat is een heel mooie, maar ook uitdagende taak. Baby's en peuters verkennen voor het eerst die weidse wereld om hen heen in hun lijfje dat ze nog volop leren kennen en beheersen. Dat voelt voor hen heel spannend en uitdagend en leidt al eens tot risicovolle situaties... Als baby's en peuters dan goed ondersteund worden, groeien ze razendsnel in hun risicocompetentie.

Omdat kinderbegeleiders de handen vol hebben, ontwikkelden we speciaal voor hen een draaikalender. De kalender biedt wekelijkse opdrachten:

• speel: een risicovolle speelimpuls op maat van peuters;
• documenteer: een suggestie om risicovol spelen te documenteren;
• reflecteer: een reflectievraag om te bespreken met een collega of ouder.

Elke week krijgen de begeleiders bovendien een kort stukje informatie over risicovol spelen. Na een jaar hebben ze alle basisinzichten mee!

Hoe neem je je team mee in het verhaal over risicovol spelen? Elke professional heeft zijn eigen mening over risicovol spelen... en toch zijn jullie samen verantwoordelijk om kinderen veilige uitdaging te bieden. 

Het is voor professionals eenvoudiger om risicovol spelen te ondersteunen in een team dat samen vernieuwend wil zijn, risico’s wil nemen en moeilijkheden wil bespreken. Daarom is belangrijk dat je samen met je collega's een cultuur creëert waarin het evident is om over risicovol spelen te spreken - in het team en met ouders en andere professionals. Zo laten jullie het thema écht leven in de voorziening.

In de eerste plaats gebeurt dat informeel: door geregeld bij elkaar te polsen hoe iedereen groeit in het thema. In de drukte van elke dag is risicovol spelen natuurlijk maar 1 van de vele thema’s die besproken worden … Daarom is het goed als je het thema tot een vast agendapunt van het teamoverleg maakt. Zo toon je dat het belangrijk is om dit ook formeel op te volgen. Hoe kan je zo’n formele bespreking vormgeven? Daarvoor ontwikkelden we een reeks RePLAY methodieken! 

Hieronder kan je onze RePLAY tools downloaden. Je hebt ze nodig voor sommige RePLAY methodieken. Uiteraard kan je de tools ook op je eigen manier gebruiken:

• Hang telkens de 'stelling van de maand' uit.
• Zet een nieuwe collega aan het denken met de casuskaartjes.
• Bedenk je eigen methodiek met de abc-kaartjes.
• Welke toepassing kan je zelf bedenken?

Heb je een leuke toepassing bedacht? Laat het weten op onze Facebookgroep!